Shiva and Parvati 13th century, Nepal Copper alloy with inset turquoise and semiprecious stones Credit Rubin Museum of Art C2005.16.12, HAR65434

Ταντρική φιλοσοφία και μελέτη του εαυτού – Μέρος 3ο

Σε συνέχεια των προηγούμενων παρουσιάσεων (Μέρος 1 και Μέρος 2), σήμερα θα μιλήσουμε για τα τρία malas και τα πέντε επίπεδα του εαυτού:

4.

Τρία malas

Ānava mala (ατομικότητα), māyīya mala (διαχωρισμός), kārma mala (πράξη)

Η λέξη malas, μεταφράζεται ως “ακαθαρσία”. Τα malas περιγράφουν μπλοκαρίσματα της συνείδησης, περιοριστικές για την ύπαρξη εμπειρίες και οφείλονται στην φυσική άγνοια και την περιορισμένη αντίληψή μας. Παρόλα αυτά, δεν είναι καταρχήν κάτι “κακό”, καθώς είναι εγγενή στην φύση μας και αποτελούν την αφετηρία από την οποία όλοι ξεκινάμε. Δεν είναι νοητική κατασκευή ή απλό πιστεύω, ούτε είναι κάτι που μας επιβληθεί από την οικογένεια, ή την κοινωνία, για αυτό και δεν μπορούν να εξαφανιστούν μόνο με την χρήση του μυαλού μας, διαβάζοντας ή πιστεύοντας. Πρέπει κανείς να βιώσει την πληρότητα (pūrnatā) για να τα ξεπεράσει.

Το ānava mala, περιγράφει την δέσμευση που δημιουργείται από την αίσθησή μας ότι είμαστε ατελής και μη σημαντικοί. Είναι η εμπειρία του να νιώθουμε αδύναμοι και χωρίς αξία. Αυτή η αίσθηση της ατέλειας όμως, είναι και αυτή που μας οδηγεί στον δρόμο της αφύπνισης και στην συνειδητοποίηση της πληρότητας που είναι η πραγματική μας φύση.

Το māyīya mala είναι αυτό που μας κάνει να βλέπουμε τις διαφοροποιήσεις και όχι την ενότητα στα πράγματα. Ο κόσμος βιώνεται ως κάτι χωριστό από τον εαυτό, και μάλιστα πολύ συχνά είτε ως απειλή, είτε ως πεδίο για την απόκτηση αγαθών. Έτσι γινόμαστε ανταγωνιστικοί νιώθωντας ότι πρέπει είτε να προστατευτούμε από τους άλλους, ή να τους αποσπάσουμε κάτι. Η διαδικασία της αφύπνισης δεν εξαλείφει τις διαφοροποιήσεις ή την αίσθηση του εαυτού, εξαλείφει όμως το άγχος που δημιουργούν, καθώς αντί για απειλή το διαφορετικό θεωρείται πηγή της ομορφιάς της ζωής, μέσα από μία μεγαλύτερη ενότητα.

Τέλος, το kārma mala, είναι η δέσμευση που σχετίζεται με το kārma. Καθώς οι πράξεις μας οδηγούνται από δύο προηγούμενα mala, είμαστε δέσμιοι των αναγκών και του απατελέσματός τους. Με αυτόν τον τρόπο, κάθε μας πράξη μας δεσμεύει σε έναν νέο κύκλο συνεπειών και πράξεων. Πράττοντας χωρίς προσκώλυση στο αποτέλεσμα, μπορούμε να βιώσουμε μεγαλύτερη ελευθερία στις πράξεις μας.

Τα malas είναι άλλο ένα εργαλείο για την κατανόηση του εαυτού, καθώς εξηγούν πολλές από τις αδυναμίες μας. Η κωδικοποίησή τους μας δίνει τα εργαλεία για να ξεπεράσουμε τις δεσμευτικές εμπειρίες και να εξελιχθούμε, βιώνοντας μεγαλύτερη ελευθερία.

5.

Πέντε επίπεδα εαυτού (συν ένα)

Ο άνθρωπος έχει την ικανότητα να αντιλαμβάνεται τον εαυτό του, με διαφορετικούς τρόπους:

Τα πέντε -συν ένα, σύμφωνα με κάποια κείμενα- επίπεδα του εαυτού, χρησιμεύουν ως χάρτης για την κατανόησή μας, ώστε να μπορέσουμε να αντιληφθούμε την πληρότητα του εαυτού, χωρίς να ταυτιζόμαστε με τις επί μέρους εκφάνσεις του.

Το εξωτερικό-περιφερειακό επίπεδο του ευατού (το έκτο επίπεδο, που δεν αναφέρεται πάντα) είναι τα υλικά αγαθά (vastu). Σε αυτό το επίπεδο ταυτίζουμε την ύπαρξή μας με τα υλικά αγαθά τα οποία κατέχουμε. Όταν η εικόνα μας για το τί είμαστε είναι είναι πλούσιος, φτωχός κλπ.

Το επόμενο επίπεδο είναι το φυσικό σώμα (deha), το επίπεδο στο οποίο νιώθουμε νέοι, γέροι, όμορφοι. H ταύτιση μόνο ή κυρίως με αυτό το επίπεδο προκαλεί πόνο, καθώς γνωρίζουμε ότι το φυσικό σώμα είναι φθαρτό.

Στην συνέχεια υπάρχει η καρδιά και το μυαλό μας (citta)- οι σκέψεις και τα συναισθήματά μας. Σε αυτό το επίπεδο βρισκόμαστε όταν περιγράφουμε τον εαυτό μας ως έξυπνο, χαρούμενο κλπ.

Προχωρώντας προς τον πηρύνα, βιώνουμε το ενεργειακό σώμα (prāna): εδώ ταυτιζόμαστε με την ζωτική ενέργειά μας, και νιώθουμε ξεκούραστοι, εξαντλημένοι κλπ. Η εμπειρία του σώματός μας είναι πλέον πιο λεπτοφυής, αν όμως ταυτιστούμε με αυτό, παραμένουμε έρμαια της ψυχολογίας μας.

Σε επόμενο στάδιο, φτάνουμε στο υπερβατικό κενό (shūnya), στην κατάσταση του ύπνου ή του διαλογισμού. Αυτό το επίπεδο δεν προσεγγίζεται από όλους. Ο κίνδυνος που περικλείει η ταύτιση με αυτό είναι το να πιστέψουμε ότι είναι πιο πραγματικό ή ανώτερο από τα υπόλοιπα, ενώ στην πραγματικότητα είναι και αυτό απλά ένα μέρος του εαυτού.

Τέλος, πλησιάζοντας στο κέντρο της ύπαρξής μας, στην Συνείδηση (cit), φτάνουμε στο επίπεδο του εαυτού που περιλαμβάνει όλα τα υπόλοιπα, και που κάνει την κατανόησή τους εφικτή: Συνειδητοποιούμε την ύπαρξη όλων των προηγούμενων, χωρίς να ταυτιζόμαστε με κανένα. Κανένα δεν είναι ανώτερο ή πιο σημαντικό. Κατανοούμε ότι όλα τα επίπεδα είναι εκφάνσεις της κεντρικής αυτής συνείδησης.

Απαντώντας ελεύθερα στην ερώτηση “Ποιος νομίζεις ότι είσαι;”, μπορεί κανείς να δει σε ποιο επίπεδο εστιάζει περισσότερο και χρησιμοποιώντας ως οδηγό τα ανωτέρω επίπεδα, να διευρύνει την γνώση και την κατανόηση του εαυτού, περικλείοντας και πλευρές που ίσως έχει αφήσει στο σκοτάδι.

Χριστίνα Καρκανιά

Yoga Instructor

 

Πηγές:

Christopher D. Wallis, Tantra Illuminated, Mattamayura, Petaluma, 2012

Swami Shantananda, The Splendor of Recognition, SYDA, South Fallsburg, 2003

, , , , , , , ,

Comments are closed.