Karma Yoga – Σκέψεις για την γιόγκα της δράσης

Karma yoga – σκέψεις για την γιόγκα της δράσης

 

“Η στερνή, η πιο ιερή μορφή της θεωρίας, είναι η πράξη” Ν. Κ.

Μπορούμε πάντα να παραμένουμε στην θεωρία: να αναλύουμε, να σκεφτόμαστε, να προετοιμαζόμαστε για τότε που θα είμαστε έτοιμοι, που οι συνθήκες θα είναι πιο πρόσφορες. Ίσως προτιμάμαι να μην κάνουμε τίποτα γιατί καμία από τις επιλογές μας δεν μας αρέσει, γιατί νιώθουμε ότι όλες είναι λάθος.

Η γιόγκα της δράσης μας διδάσκει να πράξουμε: τίποτα δεν είναι τέλειο – ούτε θα είναι, όσο και να περιμένουμε. Πράττουμε πάντα μέσα σε ένα ατελές σύστημα – το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να βάλουμε τον καλύτερο εαυτό μας μέσα σε όποια δράση και αν επιλέξουμε.

Τί είδους δράση όμως; Η nishkama karma είναι η πράξη που γίνεται χωρίς εγωιστική επιθυμία, η πράξη στης οποίας το αποτέλεσμα δεν προσκολλούμαστε.

Η μη προσκόλληση λειτουργεί σε πολλά επίπεδα: το να μην περιμένουμε αντάλλαγμα, είναι το πρώτο – όχι προφανώς και το πιο εύκολο. Και το αντάλλαγμα για την πράξη μας μπορεί να είναι οικονομικό, ηθικό, συναισθηματικό. Σε επόμενο επίπεδο, μαθαίνουμε να μην έχει τόση σημασία τί θα απογίνει ο καρπός της δουλειάς μας, το ποιο είναι το αντίκτυπο της πράξης μας: εμείς θα πράτταμε ούτως ή άλλως, θα ολοκληρώναμε την εργασία μας με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, ακόμα και αν κανείς δεν πρόκειται να το μάθει ποτέ, με ενδιαφέρον, αλλά χωρίς προσκόλληση στο αποτέλεσμα. Και τέλος – ίσως και το πιο προκλητικό, το να μην προσκολλούμαστε στην εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας για την δουλειά, την πράξη την οποία κάνει – στο πόσο καλοί ή κακοί, άξιοι ή ανάξιοι είμαστε εξαιτίας των επιλογών μας, το να αφήσουμε δηλαδή στην άκρη το εγώ.

Πώς εξασκούμαστε σε αυτό – ποια είναι η πρακτική; Προφανώς η ίδια η πράξη: Ξεκινάμε κάθε εργασία με πλήρη συνείδηση, με όλη την προσοχή μας στραμμένη σε αυτό το οποίο κάνουμε. Παίζουμε με την ιδέα ότι αυτό που κάνουμε δε θα το μάθει κανείς – κανείς δε θα μας ευχαριστήσει, ανταμείψει, επιβραβεύσει με οποιονδήποτε τρόπο. Όσο δεν προσκολλούμαστε στο αποτέλεσμα, ελευθερώνουμε όλη την ενέργεια που θα δίναμε στον να το σκεφτόμαστε, να αγχωνόμαστε για αυτό, να στηριζόμαστε σε αυτό. Κρατάμε έτσι όλες μας τις δυνάμεις και την αφοσίωση για την κάθε μας κίνηση, πράττουμε για την χαρά της πράξης – και αυτό προφανώς αρχίζει και αντανακλάται στην ποιότητα της πράξης, στην ποιότητα της δουλειάς. Έτσι, στο βαθμό που προσεγγίζουμε την μη προσκόλληση, παρατηρούμε ότι το επίπεδο της δουλειάς μας απογειώνεται -και αυτό σημαίνει ότι είναι ακόμα πιο προκλητικό το να μην προσκολληθούμε στο αποτέλεσμα, που τώρα είναι καλύτερο από ποτέ. Και αυτό είναι η πρακτική: όχι τόσο το να μη προσκολλούμαστε ποτέ σε τίποτα, αλλά το να είμαστε κάθε φορά σε θέση να αντιληφθούμε την προσκόλληση μας και να την ξεπεράσουμε, μέχρι την επόμενη φορά – έτσι ώστε να πράττουμε με ελευθερία. Και τότε κάθε πράξη, κάθε δουλειά, μπορεί να γίνει τέχνη.

You have the right to work, but never to the fruit of work.

You should never engage in action for the sake of reward,

nor should you long for inaction. Perform work in this

world, Arjuna, as a man established within himself – without

selfish attachments, and alike in success and defeat. For

yoga is perfect evenness of mind. (2:47–48, Bhagavat Gita)

Further reading:

Bhagavad Gita, Introduced & translated by Eknath Easwaran, Nilgiri Press, 1985

The Mirror of Yoga, Richard Freeman, Shambala, Boston, 2010

Χριστίνα Καρκανιά

Yoga Instructor

Comments are closed.